{"id":20,"date":"2026-10-22T13:23:26","date_gmt":"2026-10-22T13:23:26","guid":{"rendered":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/?page_id=20"},"modified":"2026-10-22T13:31:55","modified_gmt":"2026-10-22T13:31:55","slug":"kalendarium-integracji-europejskiej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/?page_id=20","title":{"rendered":"Europa wczoraj i dzi\u015b"},"content":{"rendered":"<h2>Fundamenty wsp\u00f3lnej Europy<\/h2>\n<p>Europa to nie tylko kontynent, ale przede wszystkim przestrze\u0144 idei, konflikt\u00f3w, kompromis\u00f3w i nieustannej zmiany. Jej historia jest zapisem napi\u0119cia mi\u0119dzy podzia\u0142em a jedno\u015bci\u0105, mi\u0119dzy wojn\u0105 a wsp\u00f3\u0142prac\u0105. <\/p>\n<h2>Kalendarium Integracji Europejskiej<\/h2>\n<p><strong>1945\u20131950: IDEA<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>1945 r. <\/strong>\u2013 koniec wojny, Europa w ruinie<\/li>\n<li><strong>1946 r. <\/strong>\u2013 Winston Churchill wzywa do stworzenia \u201eStan\u00f3w Zjednoczonych Europy\u201d<\/li>\n<li><strong>1947\u20131948 r. <\/strong>\u2013 Plan Marshalla \u2013 wsp\u00f3\u0142praca gospodarcza zaczyna si\u0119 w praktyce<\/li>\n<li><strong>1950 r. <\/strong>\u2013 deklaracja Roberta Schumana \u2013 propozycja wsp\u00f3lnego zarz\u0105dzania w\u0119glem i stal\u0105<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>1951\u20131957: POCZ\u0104TEK WSP\u00d3LNOTY<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>1951 r.<\/strong> \u2013 powstaje\u00a0<strong>Europejska Wsp\u00f3lnota W\u0119gla i Stali (EWWiS)<\/strong><br \/>\n(Francja, RFN, W\u0142ochy, Belgia, Holandia, Luksemburg)<\/li>\n<li><strong>1957 r.<\/strong> \u2013 traktaty rzymskie:\n<ul>\n<li>powstaje\u00a0<strong>EWG (Europejska Wsp\u00f3lnota Gospodarcza)<\/strong><\/li>\n<li>wsp\u00f3lny rynek \u2013 swobodny przep\u0142yw towar\u00f3w, us\u0142ug, ludzi i kapita\u0142u<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>1970\u20131986: ROZW\u00d3J I PIERWSZE ROZSZERZENIA<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>1973 r.<\/strong> \u2013 do\u0142\u0105cza m.in. Wielka Brytania<\/li>\n<li><strong>1985 r.<\/strong> \u2013 uk\u0142ad z Schengen \u2013 znoszenie kontroli granicznych<\/li>\n<li><strong>1986 r.<\/strong> \u2013 Jednolity Akt Europejski \u2013 pog\u0142\u0119bienie integracji rynku<\/li>\n<\/ul>\n<p>Europa zaczyna by\u0107 realn\u0105 przestrzeni\u0105 bez granic.<br \/>\n<strong>1992\u20132002: POWSTANIE UNII I EURO<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>1992 r. \u2013 traktat z Maastricht:\n<ul>\n<li>powstaje Unia Europejska,<\/li>\n<li>pojawia si\u0119 idea wsp\u00f3lnej waluty<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>1999 r. \u2013 euro jako waluta bezgot\u00f3wkowa<\/li>\n<li>2002 r. \u2013 euro w portfelach (banknoty i monety)<\/li>\n<\/ul>\n<p>To najwi\u0119kszy krok integracyjny \u2013 nie tylko rynek, ale te\u017c pieni\u0105dz.<br \/>\n<strong>2004\u20132009: ROZSZERZENIE I WZMOCNIENIE<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>2004 r. \u2013 najwi\u0119ksze rozszerzenie UE (Polska i inne kraje regionu)<\/li>\n<li>2007 r. \u2013 dalsze rozszerzenie (Bu\u0142garia, Rumunia)<\/li>\n<li>2009 r. \u2013 traktat lizbo\u0144ski \u2013 usprawnienie dzia\u0142ania UE<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>2010\u2013DZI\u015a: KRYZYSY I TEST SYSTEMU<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>2008\u20132012 \u2013 kryzys strefy euro (Grecja)<\/li>\n<li>2016 r. \u2013 Brexit<\/li>\n<li>2020 r. \u2013 pandemia \u2013 wsp\u00f3lne fundusze odbudowy<\/li>\n<li>2022 r. \u2013 wojna w Ukrainie \u2013 UE jako aktor geopolityczny<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>KORZY\u015aCI Z ISTNIENIA UNII EUROPEJSKIEJ<\/strong><br \/>\n1. Pok\u00f3j<br \/>\nNajwa\u017cniejsze: od 1945 r. nie by\u0142o wojny mi\u0119dzy pa\u0144stwami UE.<br \/>\n2. Wsp\u00f3lny rynek<\/p>\n<ul>\n<li>swobodny przep\u0142yw ludzi, towar\u00f3w, us\u0142ug i kapita\u0142u<\/li>\n<li>mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy i \u017cycia w innych krajach3. Rozw\u00f3j gospodarczy\n<ul>\n<li>fundusze unijne (infrastruktura, rozw\u00f3j region\u00f3w),<\/li>\n<li>wsparcie dla rolnictwa i przedsi\u0119biorstw.<\/li>\n<\/ul>\n<p>4. Si\u0142a polityczna<\/p>\n<ul>\n<li>UE jako jeden z g\u0142\u00f3wnych graczy globalnych,<\/li>\n<li>wsp\u00f3lne negocjacje (np. handlowe).<\/li>\n<\/ul>\n<p>5. Standardy i jako\u015b\u0107 \u017cycia<\/p>\n<ul>\n<li>prawa konsumenta,<\/li>\n<li>ochrona \u015brodowiska,<\/li>\n<li>standardy pracy.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>PODSUMOWANIE<\/strong><br \/>\nUnia Europejska nie powsta\u0142a z ideologii \u2013 powsta\u0142a ze strachu przed wojn\u0105 i potrzeby odbudowy.<br \/>\nNajpierw by\u0142a projektem gospodarczym, potem politycznym, dzi\u015b jest czym\u015b pomi\u0119dzy federacj\u0105 a wsp\u00f3\u0142prac\u0105 pa\u0144stw.<br \/>\nEuropa zrozumia\u0142a, \u017ce bardziej op\u0142aca si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ni\u017c wygrywa\u0107 wojny.<\/p>\n<p><strong>CIEKAWOSTKI<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Europa zajmuje tylko ok. 7% powierzchni l\u0105d\u00f3w, ale odegra\u0142a kluczow\u0105 rol\u0119 w historii \u015bwiata.<\/li>\n<li>To 27 pa\u0144stw, wsp\u00f3lny rynek, cz\u0119\u015bciowo wsp\u00f3lna waluta (euro).<\/li>\n<li>To ponad 40 pa\u0144stw, dziesi\u0105tki j\u0119zyk\u00f3w, kultur i system\u00f3w politycznych.<\/li>\n<li>Najstarszy uniwersytet (Bolonia) dzia\u0142a nieprzerwanie od 1088 r.<\/li>\n<li>Granice Europy s\u0105 umowne \u2013 to bardziej konstrukcja kulturowa ni\u017c geograficzna.<\/li>\n<li>UE otrzyma\u0142a Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 2012 r.<\/li>\n<li>Szwajcaria nie jest w UE, ale jest silnie z ni\u0105 powi\u0105zana gospodarczo.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Wyzwania:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>bezpiecze\u0144stwo (wojna, NATO),<\/li>\n<li>migracje,<\/li>\n<li>transformacja energetyczna,<\/li>\n<li>starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw,<\/li>\n<li>napi\u0119cia mi\u0119dzy suwerenno\u015bci\u0105 a integracj\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fundamenty wsp\u00f3lnej Europy Europa to nie tylko kontynent, ale przede wszystkim przestrze\u0144 idei, konflikt\u00f3w, kompromis\u00f3w i nieustannej zmiany. Jej historia jest zapisem napi\u0119cia mi\u0119dzy podzia\u0142em a jedno\u015bci\u0105, mi\u0119dzy wojn\u0105 a wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Kalendarium Integracji Europejskiej 1945\u20131950: IDEA 1945 r. \u2013 koniec wojny, Europa w ruinie 1946 r. \u2013 Winston Churchill wzywa do stworzenia \u201eStan\u00f3w Zjednoczonych Europy\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-20","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/20","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/20\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26,"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/20\/revisions\/26"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/myeuropejczycy.testowestrony.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}